پایگاه ارشد علوم دامی

سمینار کارشناسی تشخیص هویت وشناسایی گوسفند

نویسنده : حسین واثقی دودران | تاریخ : 10:37 - سه شنبه پانزدهم شهریور 1390

تشخیص هویت وشناسایی گوسفند

مقدمه : ابزار شناسایی گوسفند در مدیریت بسیار مهم است. چندین نوع از شناسایی های  گوسفند که در صنعت استفاده می شود وجود دارد. شناسایی گوسفند برخی دائمی و برخی به طور موقت و برخی به طور نیمه دائمی است که به درمان یا به فروش می رسد.

اهمیت شماره زدن در حیوانات: برای تکمیل اطلاعات مربوط به گله ضروری است.برای شناسایی و انتخاب دام های برتر و موفقیت در حرفه ی پروش گوسفند علاوه بر رعایت اصول بهداشتی و تغذیه رکورد صفات اقتصادی نیز ضروری می باشد.رکورد گیری این صفات باید به نحوی باشد که هزینه ی تولید کاهش و درامد حاصل از هر حیوان افزایش یابد.شماره باید در طول عمر حیوان دوام داشته و به اسانی قابل رویت باشد. برای مهار کردن لازم است فقط سر حیوان مهار شود.

روشهای علامت گذاری و شماره زدن حیوانات:

داغ کردن: این روش در گله داری سنتی رایج است وجنبه علامت گذاری را دارد یعنی تمام دام های گله در محل مشخص از بدن علامت گذاری می شوند.معمولا این علامت گذاری شماره یا عدد خاصی را نشان نمیدهد و برای مشخص نمودن مالکیت و تمایز دام های دامداران در مناطق همجوار می باشد.گوش ها و قوس بینی و در برخی موارد شاخ  بزها محل هایی هستند که برای علامت گذاری مناسب هستند.زیرا علاوه بر این که موهای روی بینی و گوش کوتاه می باشند به قسمت های مورد استفاده پوست نیز آسیب نمی رساند.

روش داغ کردن: 1)مقدار کمی رنگ داغ زنی پشم را در ظرفی بریزید و یک تکه پارچه ی معمولی کرباس را در ان فرو برید تا رنگ چکه نکند 2)شماره را کاملا در ظرف رنگ فرو برید تا خوب اغشته شود، 3)شماره را بر پشت بره یا میش طوری قرار دهید که وقتی در سمت چپ انها می ایستید از جلو به عقب یا وقتی در پشت انها می ایستید از چپ به راست براحتی قابل خواندن باشد.4)پیش از حرکت دادن حیوان صبر کنید تا رنگ خشک شود. 5)ابزار کار را پس از استفاده تمیز کنید .

ایجاد شکاف و بریدگی در گوش ها: این روش در پرورش سنتی و صنعتی استفاده می شود. در روش سنتی دامدار اقدام به قطع قسمت انتهایی و یا ایجاد شکاف در گوش تمام دام های خود می کند که روشی مشابه داغ کردن می باشد.

در روش صنعتی از موقعیت بریدگی ها در گوش به عنوان شماره دام استفاده می باشد.

از محاسن این روش این است که بدون مقید کردن دام ها شماره ی آن ها به آسانی خوانده شود

 

روش خالکوبی: در این روش بر روی قطعات فلزی مخصوص سوزن هایی به شکل اعدعد لاتین قرار داده می شود.این اعداد را در پنس مخصوص قرار داده و مخاطی داخل گوش به وسیله ی آنها سوراخ می شود.سپس مرکب مخصوص بر روش آن ها مالیده می شود پس از چند روز جای سوزن ها بهبود یافته و مرکب در زیر پوست به صورت نقاط رنگی باقی می ماند. عیب این روش این است که اگر پوست گوش سیاه رنگ باشد خالکوبی روی گوشت موفق نبوده و بهتر است این عمل روی پوست قسمت داخلی دنبه انجام شود. زمان مناسب برای خالکوبی 3تا6 ماهگی است. اگر خال کوبی روی تهیگاه انجام شود باید حیوان را روی کپل نشاند.  روش خالکوبی نسبتا پر هزینه است وای اثر آن تا پایان عمر یاقی می ماند.

در روش خالکوبی وسایل و ابزار مورد نیاز برای حک کردن شماره ی مورد نیاز عبارت است از:

  1-جوهر خالکوبی ، 2-شماره ی 0 تا 9لاتین که به وسیله سوزن ساخته می شوند. البته از شماره ی 6 به جای شماره ی 9 نیز می توان استفاده نمود.  3-انبر خالکوبی

روش شناسایی الکترونیکی: شناسایی الکترونیکی یک ریز فرستنده است که روی شماره ی گوش نصب می شود و روی این شماره ها برنامه ریزی می شود و به یک کامپیوتر و دستگاه گیرنده نصب شده و امواج ان خوانده می شود.روشی از شناسایی است که در امریکا استفاده می شود و انها را به سوی هدف موردنظر هدایت می کند.این طرح برای حیوانات اسکراپی و حیوانات بیمار استفاده می شود و یک روش تحقیقاتی است که اطلاعات را از طریق کامپیوتر برای پرورش دهنده می فرستد.این روش همچنین برای ثبت اسانتر رکوردها هم استفاده می شود و درست مثل یک شماره گوش معمولی استفاده می شود.

استفاده از شماره های پلاستیکی: شماره های پلاستیکی در رنگ های مختلف وجود دارند.از محاسن شماره های پلاستیکی آن است که از فاصله 3 تا 5 متری قابل خواندن بوده و نیاز به مقید کردن دام برای خواندن شماره نیست.

از معایب آنها گم شدن تعدادی از آنها در طول سال است.همچنین در اثر گذشت زمان شماره های پلاستیکی شکسته شده و یا ممکن است توسط بعضی دام های گله جویده شده  و از بین  بروند.

از عواملی که روی دوام این شماره ها موثر است:  شرایط اقلیمی،  جنس، کیفیت ماده اولیه مصرف شده برای ساخت آنها، شماره پلاستیکی معمولا 3 رقمی بوده.

استفاده از شماره های فلزی: شماره های فلزی از جنس آلومینیوم و یا آلیاژ برنج بوده و مقاومت آن ها نسبت به شماره های پلاستیکی بیشتر است و معمولا به عنوان شماره ی دائمی از آن ها استفاده می شود.عیب آنها این است که برای خواندن آنها باید دام مقید شود.

جنس و کیفیت ماده اولیه و آلیاژ مورد استفاده در شماره فلزی بر دوام , مقاومت و وزن شماره موثر می باشد.شماره ی فلزی ممکن است علاوه بر اعداد حاوی حروف نیز باشند. برای جلوگیری از خستگی چشم در هنگام خواندن شماره های فلزی و همچنین عدم نیاز به مقید نمودن کامل دامها, بهتر است از شماره ی فلزی و پلاستیکی به صورت مکمل استفاده نمود.

در نصب شماره های فلزی و پلاستیکی , ابتدا شماره در جای مخصوص خود بین دو لبه انبر مخصوص قرار گرفته و با فشار دسته های آن ، شماره روی گوش دام نصب می شود. در استفاده از شماره های فلزی باید دقت شود 3/1 انتهایی شماره ی بیرون از گوش قرار گیرد تا مانع از رشد گوش نشود.  

معایب و مزایایی سوراخ کردن گوش: بسیاری از پرورش دهندگان مایل به استفاده از این روش نیستند زیرا معتقدند از ظاهر گوسفندانی که در معرض نمایش میگذارند می کاهد و برای گوسفندانی که در گوش خود پشم دارند مناسب نیست.از سوی دیگر پرورش دهندگان تجاری این روش را اقتصادی ترین روش تعیین هویت گوسفندان می دانند.

استفاده از رنگ: این روش علامت گذاری نیز در پرورش سنتی استفاده می شود و معمولا دامداران هر سال یک نوبت بعد از پشم چینی در فصل بهار دام های خود را از ناحیه سر،کپل،کمر رنگ می کند. در فصل زمستان و پاییز به علت این که دام ها هر روز به آغل برمی گردند از رنگ استفاده نمیشوند. معایب این روش آن است که چون اغلب از رنگ های روغنی استفاده می شود،در شستشو و تمیز نمودن پشم دام ها مشکل ایجاد می کند.

اشکال موقت شناسایی: با استفاده از رنگ در کنار یا پشت حیوان اعدادی نقاشی می شودکه باعث شناسایی سریع حیوان از راه دور در فصل تولید مثل می شود. خریداری و فروش آسان به علت خوانا بودن از راه دور است.

تسمه گردن: تسمه گردن شبیه به گردن بند است که حداقل فرم استفاده برای شناسایی گوسفند است.

گچ و اسپری: اسپری در رنگ های مختلف است که برای شناسایی گوسفند در هر زمان استفاده می شود به خصوص برای نشان گذاری میش های باردار و گوسفندهای بیمار و نیاز به مرتب کردن گوسفند در گروه استفاده می شود .

رکورد گیری: برای روشن بودن سوابق گله باید ورقه ی مخصوصی بنام ورقه ی پیشینه و سوابق و رکوردهای مختلف گوسفند را در ان یادداشت کرد. در ورقه ی نامبرده اطلاعاتی از قبیل نمره ی گوش، مشخصات نژادی،جنس و تاریخ تولد بره و خصوصیات پدر و مادر وغیره را یادداشت میکنند. علاوه بر این گاهی اوقات نیز گروه های خونی و بعضی از اجزا یا پارامترهای بیولوژیک افراد گله را نیز در اوراق پیشینه و ثبت می نمایند .البته این امر بیشتر در مورد گله هایی صورت می گیرد که بصورت خالص نگهداری می شوند و عملیات اصلاح نژاد بر اسا تدوین و توجه به شجره ی دام انجام می پذیرد.از گروه های خونی می توان در تعیین شجره ی دام استفاده کرد زیرا در تدوین شجره ی دام،علاوه بر تقلب های عمدی گاهی نیز تقلب های غیر عمدی مشاهده می شود.

گذشته از گروه های خونی ،امروزه پارامترهای دیگری مانند انواع پروتئن شیر،ترکیبات و یا اجزای پلاسمای خون و تیپ های مختلف هموگلوبین نیز بمنظور اگاهی از اصل و نصب گوسفند و درجه ی خلوص گله استفاده کنند.

از میان پارامترهای نامبرده،در زمینه ی تیپ هموگلوبین در گوسفند مطالعات نسبتا بیشتری صورت گرفته است.در گوسفند بالغ تاکنون 4 تیپ هموگلوبین به روش الکتروفورز جدا شده و بنام تیپ های a,b,c.d نام گذاری گردیده است.


دسته بندی : پرورش گوسفند و بز


 

آخرین مطالب

» سالگردها از خود واقعه ها دردناکترند ( پنجشنبه بیست و نهم آبان 1393 )
» كشاورزي، علم درجه چندم؟! ( شنبه هفدهم آبان 1393 )
» مراقبت از گوساله ها در آب و هوای سرد زمستان ( پنجشنبه پانزدهم آبان 1393 )
» Journal Finder ( جمعه نهم آبان 1393 )
» رشد تولید علمی ایران و ترکیه ( جمعه نهم آبان 1393 )
» لسَّلامُ عَلَیْکَ یا ثارَ اللَّهِ وَ ابْنَ ثارِهِ وَ الْوِتْرَ الْمَوْتُورَ ( پنجشنبه هشتم آبان 1393 )
» نیتروژن اوره‌ای شیر ( چهارشنبه هفتم آبان 1393 )
» The Nobel Prize in Physiology or Medicine ( سه شنبه ششم آبان 1393 )
» اهمیت استفاده از مکمل های معدنی در دوره خشکی ( جمعه دوم آبان 1393 )
» روش های پیشرفته آماری ( یکشنبه بیست و هفتم مهر 1393 )
» 10 استراتژی برای بهبود عملکرد گاوها اوایل شیردهی برای اوج بالاتر تولید شیر ( شنبه بیست و ششم مهر 1393 )
» فیلمی در رابطه با کمپانی فروش اسپرم در کالیفرنیا ( چهارشنبه بیست و سوم مهر 1393 )